در این پژوهش الیاف تنه درخت خرما به عنوان تقویت کننده در کامپوزیت با ماتریس اپوکسی به کار گرفته شد. نمونه های کامپوزیتی با استفاده از الیاف برش داده شده به طول های 1، 2 و 3 سانتی متر و با سه سطح از درصد حجمی الیاف با استفاده از روش قالب گیری دستی تولید شدند و تحت آزمون های کشش و خمش سه نقطه ای قرار گرفتند. نتایج نشان داد طول الیاف در محدوده متغیرهای پژوهش اثر معناداری بر خواص کششی و خمشی نداشته است. به طورکلی افزودن الیاف خرما سبب بهبود مقاومت کششی کامپوزیت نسبت به ماتریس خالص نگردید که علت این مسأله می تواند چسبندگی ضعیف الیاف و ماتریس و وجود عیوب ساختاری در نمونه ها باشد. مدول کششی محاسباتی با استفاده از مدل تسای-پاگانو انطباق نسبتاً خوبی با مقادیر تجربی نشان داد. نتایج آزمون خمش بیان می کند که افزودن 5/7 درصد حجمی الیاف خرما سبب بهبود مقاومت خمشی کامپوزیت می گردد اما در درصد حجمی بالاتر (7/10 درصد) این خاصیت افت می نماید که علت آن افزایش بیش ازحد الیاف و درنتیجه نفوذ کمتر رزین در بین آن ها و اتصال و یکپارچگی کمتر کامپوزیت است. همچنین با افزودن الیاف خرما به اپوکسی مدول خمشی کامپوزیت افزایش یافت. این افزایش در نمونه های حاوی 5/7 و 7/10 درصد حجمی الیاف مشاهده شد که بیشترین مقدار آن به میزانGPa 7/3 در نمونه 5/7 درصد حجمی (% 105 افزایش) به دست آمد.

در دو دهه اخیر استفاده از بیوپلاستیک ها در صنایع مختلف به عنوان جایگزین پلاستیک های معمولی مورد توجه قرار گرفته است. از نظر کاربری، خصوصیات مکانیکی و تجزیه پذیری بیوپلاستیک ها از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. در این پژوهش، سلولز کاه گندم به نسبت های با گلیسرول مختلف مخلوط و پس قرار دادن در یک قالب با الیاف خرما تحکیم داده شدند. با قرار دادن هر قالب در دستگاه پرس هیدرولیکی و حرارت دهی همزمان، صفحات بیوپلاستیک مورد نظر تهیه شدند. آزمایش ها بر اساس طرح فاکتویل 3×3 انجام و تاثیر درصد وزنی سلولز در سه سطح 50%، 60% و 70% و تحکیم دهی با الیاف در سه وضعیت الیاف شبکه ای، رشته ای و بدون الیاف بر استحکام کششی و خمشی، مدول الاستیک کششی و خمشی و کرنش کششی بیوپلاستیک ها مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که وضعیت تحکیم درصد وزنی سلولز، و اثر متقابل این دو عامل بر تمام خصوصیات مکانیکی ذکر شده معنی دار بود (a=0.05). بیشترین استحکام کششی و خمشی مربوط به اضافه کردن 50% وزنی سلولز و در حالت تحکیم دهی شبکه ای و به ترتیب 1992.02MPa و 28.71MPa به دست آمد. همچنین بیشترین مدول کششی و خمشی در حالت اضافه کردن 70% وزنی سلولز و تحکیم یافته رشته ای (در حالت کششی40.4 MPa  و در حالت خمشی 2.3 MPa مشاهده شد. بررسی روند تجزیه پذیری بیوپلاستیک ها با قرار دادن نمونه هایی از آن ها در شکمبه یک گوسفند فیسوله گذاری نشان داد که با افزایش درصد وزنی سلولز، میزان تجزیه پذیری نمونه ها کاهش می یابد. پس از گذشت 48 ساعت بیشترین میزان تجزیه پذیری مربوط به نمونه های 50% وزنی سلولز بود که به طور میانگین به مقدار 74% تجزیه شدند. روند تجزیه پذیری با استفاده از رابطه ریاضی مدل سازی شد که این مدل به خوبی در داده های آزمایشگاهی برازش شد .(R2=0.97)

بر پایه بررسی های انجام شده در ایران، سالانه 200 تا 400 هزار تن از ضایعات سرشاخه های ارقام مختلف خرما قابل دسترس است. در این پژوهش ترکیب های شیمیایی، مرفولوژی الیاف و خمیر سودای سرشاخه های ارقام مهم خرما در ایران مورد بررسی قرار گرفت. میانگین جرم ویژه بحرانی نمونه های مورد بررسی 0.44-0.5، میانگین طول الیاف نمونه ها 1400 میکرومتر و میانگین قطر الیاف 17.5 میکرومتر بوده است. میزان سلولز ارقام مختلف 37 تا 44 درصد و میزان لیگنین نمونه ها 12 تا 15 درصد و میزان مواد استخراجی محلول در حلال استن از 1.35 تا 3.23 درصد متغیر بوده است. میزان مواد استخراجی محلول در آب نمونه ها بسیار بالا و از 16 تا 19 درصد بوده است. میزان خاکستر نمونه ها بسیار بالا و از 4.5 تا 7.7 درصد نوسان داشته است. نتایج خمیر سودای مخلوط ارقام مورد بررسی نشان داده است که با تنظیم شرایط فرایندی خمیرسازی خمیرهای با کیفیت قابل قبول و با بازده بالا و پایین برای کاربردهای مختلف کاغذسازی از سرشاخه های درختان خرما می توان تولید کرد.

با توجه به کاربرد فراوان پانل های آکوستیکی درصنعت و اهمیت استفاده از الیاف طبیعی به عنوان جایگزین مناسب جاذب های آکوستیکی از الیاف مصنوعی، در این تحقیق امکان ساخت پانل های آکوستیکی با استفاده از الیاف نخل خرما به همراه چسب سیلیکات سدیم مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی اثر متغیر ضخامت، دانسیته، طول خرده ذرات، درصد چسب و فاصله هوایی بر روی ضریب جذب صوت نمونه های تحقیق بر اساس استاندارد ISO 10534-2 در پنج فرکانس 2000، 1000، 500، 250 و 4000هرتز اندازه گیری شد. نتایج این بررسی نشان داد که با افزایش ضخامت، قله ضریب جذب صوت به سمت فرکانس های پایین تر شیفت پیدا می کند و با افزایش دانسیته، ضریب جذب صوت افزایش و در فرکانس های بالاتر کاهش را نشان می دهد و همچنین با افزایش طول خرده ذرات، ضریب جذب صوت افزایش ودر فرکانس 4000 هرتز اثر معکوس داشته است و با افزایش درصد چسب، در فرکانس های بالاتر، ضریب جذب صوت کاهش پیدا کرد و همچنین اثر فاصله هوایی 25 و 41 میلیمتر بر روی ضریب جذب صوت، در بهترین پانل های ساخته شده تحقیق با ضخامت 32 و 16 میلیمتر مورد بررسی قرار گرفت و بر این اساس، پانل های با ضخامت کمتر وهمچنین اعمال فاصله هوایی بیشتر منجر به تقویت ضریب جذب صوت در همه فرکانس ها گردید که این امر می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه های مصرفی این نوع پانل ها در حوزه آکوستیک بدون آلوده کردن محیط زیست با استفاده از چسب سیلیکات سدیم ایفا نماید.

آسفالت با استخوان­بندی سنگدانه­ای (SMA) یک مخلوط با دانه­بندی گسسته است که شامل درصد زیاد درشت دانه، قیر و فیلر می­باشد. در مخلوط SMA، به دلیل وجود قیر زیاد و نیاز به جلوگیری ازخارج شدن آن از مخلوط در زمان حمل و نقل آسفالت، به ماده جذب کننده قیرکه نقش تثبیت­کنندگی نیز دارد، نیاز می­باشد. در این تحقیق، از الیاف نخل خرما، ته­سیگار و تاپسل (الیاف سلولزی رایج) استفاده شد. به منظور کاهش هزینه­ها و حفظ محیط­­­زیست، از تراشه آسفالت در ساخت مخلوط­های SMA استفاده شد. هدف از این تحقیق، بررسی تأثیر الیاف نخل خرما به­عنوان الیاف دورریز بومی و الیاف ته­سیگار به­عنوان یک ماده­ی آلاینده محیط‏زیست و درصد­های مختلف وزنی تراشه آسفالت در مخلوط SMA بود. بدین منظور، به بررسی خصوصیات ریزش، حساسیت رطوبتی و شیارشدگی مخلوط­های SMA تهیه شده با این مواد، با استفاده از آزمایش­های سبد ریزش قیر، مقاومت کششی غیرمستقیم و مسیر چرخ هامبورگ پرداخته شد. نتایج حاکی از آن است که در آزمایش ریزش قیر، مخلوط­های آسفالتی حاوی الیاف ته سیگار عملکرد بهتری را در مقایسه با مخلوط­های حاوی دو الیاف دیگر نشان دادند. نتایج آزمایش­های کشش غیرمستقیم و شیارشدگی نشان داد که با افزایش درصد تراشه آسفالت، مقاومت کششی غیرمستقیم افزایش و عمق شیار کاهش می­یابد. حساسیت رطوبتی نمونه­های حاوی 15% تراشه و الیاف نخل خرما از سایر مخلوط­ها کمتر بود. گرچه در شیار شدگی، نمونه­های حاوی الیاف تاپسل عملکرد بهتری داشتند، اما عملکرد نمونه­های حاوی الیاف نخل خرما و ته­سیگار نیز قابل قبول بود. می­توان گفت که الیاف نخل خرما و الیاف ته­سیگار در کنار تراشه آسفالت می توانند عملکرد خوبی در بهبود خصوصیات مخلوط­های حاوی تراشه آسفالت از خود به جای بگذارند. این الیاف می توانند جایگزین خوبی برای الیاف گران قیمت مانند تاپسل باشند و در کنار استفاده از تراشه در مخلوط می­توانند مخلوطی مقاوم و با دوام عرضه دهند.

1گودرزی، آ. (1401). بیماری پژمردگی فوزاریومی خرما. دانش بیماری شناسی گیاهی 12(1): 64 -73.                بیماری پژمردگی فوزاریومی به عنوان یکی از بیماری­های بسیار خسارت­زا و مرگ­بار درختان خرما در بسیاری از مناطق کشت این محصول در دنیا و به ویژه کشورهای تولید کننده خرما در قاره آفریقا شناخته شده است. در حال حاضر، بخش قابل توجهی از نخلستان­های واقع در مراکش و صحرای غربی و مرکزی الجزایر تحت تأثیر این بیماری قرار دارند. زیان اقتصادی ناشی از بیماری پژمردگی فوزاریومی خرما، به ویژه در صورت وقوع همه­ گیری­های شدید، بسیار قابل توجه است. این بیماری طی یک قرن گذشته، سبب نابودی بیش از 12 میلیون اصله درخت خرما در مراکش و حدود سه میلیون اصله درخت خرما در الجزایر شده است. قارچ Fusarium oxysporum (Schltdl.) f. sp. albedinis که یک بیمارگر آوندی خاک­برد است، به عنوان عامل بیماری پژمردگی فوزاریومی خرما شناخته شده است. زیان اقتصادی ناشی از این بیماری، به ویژه در صورت وقوع همه ­گیری­های شدید، بسیار قابل توجه است و در برخی مناطق، همه­ گیری بیماری پژمردگی فوزاریومی به نابودی بیش از 70 درصد محصول خرما منجر شده است. استراتژی­های مدیریت تلفیقی این بیماری شامل استفاده از رقمهای مقاوم یا متحمل، پیشگیری از ورود عامل بیماری به مناطق عاری از بیماری، ریشه­ کنی بیماری، مبارزه زیستی و مبارزه شیمیایی است. این بیماری تا کنون از مناطق تولید خرما در ایران گزارش نشده است، هرچند که نشانه ­های مشابه با بیماری پژمردگی فوزاریومی در برخی از نخلستان­های استان هرمزگان یافت شده است.